Mord założycielski / Edmund Wnuk-Lipiński

mord_zalozycielskiWarszawa: Iskry, 1989,- s. 208, [Fantastyka-Przygoda]

Informacje dodatkowe
nakład: 30.000, ISBN: 83-207-1167-3, projekt okładki: Zalejski Marek K., ilustracje: Gutkowski Janusz
Inne wydania: 2000 [jako trylogia "Wir pamięci. Rozpad połowiczny. Mord założycielski"] (SuperNOWA)
Tłumaczenia: -

Jedna z wartościowszych formuł polskiej s-f to social (political) fiction. Celował w niej min. J. Zajdel i M. Parowski. I choć odmiana ta powstawała w polskiej rzeczywistości, która była najlepszą dla niej pożywką, to odnieść ją można było do systemu politycznego świata w ogóle. Jednak w Polsce PRL-u kontrast pomiędzy oczekiwaniami społecznymi a tym, co oferowała ówczesna władza był bardzo wyraźny. Edmund Wnuk-Lipiński w „Mordzie założycielskim” ukazuje tę rzeczywistość w sposób może nie do końca detaliczny, ale jednak bardzo klarowny. Oto mamy Wysoką Radę Ekspertów – rządzące ogniwo na Apostezjonie – wyspy w bliżej nieokreślonym społecznie świecie (chronologicznie jest to połowa XXI wieku), której członkowie – jak im się zdaje – trzymają w ryzach niepokorne – jak ma się wkrótce okazać – społeczeństwo, składające się, prócz zwykłych obywateli, z ludności niższej klasy: temporystów i lovittów. Powieść, w swej wielowątkowej strukturze, ma wielu bohaterów, z których na czoło wysuwa się dwóch: Daniel Trzeci – uczestnik corocznych Zawodów (ich formuła przywodzi na myśl „Uciekiniera” S. Kinga) oraz Wargacza alias Ira, byłego Eksperta, obecnie sympatyka temporystów i lovittów. Właśnie oni oraz pisarz Apostezjonu Nordman, przygotowują przewrót, który łącząc siły zwalczających się dotychczas lovittów i temporystów, ma obalić Wysoką Radę Ekspertów. Powieść, jakkolwiek wolna od zapędów moralizatorskich, podsuwa nam jednak (a może tylko bohaterom?) coś, co ma oswobodzić ów bunt z elementów agresji: Wargacz, który nie przywiązuje wagi do przedmiotów, posiada jednak w swej podręcznej torbie coś, z czym się nie rozstaje – obrazek, na którym czytelnik bez trudu rozpozna Chrystusa. Skąd ów symbol (relikt – jak chciałaby większość mieszkańców Apostezjonu) w rękach bojownika? I czemu ma służyć?… czasem wydaje się, iż postać Iry Wargacza mocno się utożsamia z Jezusem; pokazuje to choćby rozmowa z generałem Vittolinim (coś z relacji Kajfasz-Chrystus?) a także jego śmierć z ręki killera, który do złudzenia przypomina pozbawionych wyobraźni rzymskich żołnierzy…

Recenzje książki:

  • Trylogia socjologiczna / Dorota Malinowska.- [w:] Fantastyka, 1988, nr 6, s. 53-54

Rozpad połowiczny / Edmund Wnuk-Lipiński

rozpad_polowicznyWarszawa: Czytelnik, 1988,- s. 224, [Seria z Kosmonautą]

Informacje dodatkowe
nakład: 50.320, ISBN: 83-07-01541-3, projekt okładki: Brykczyński Władysław
Inne wydania: 2000 [jako trylogia "Wir pamięci. Rozpad połowiczny. Mord założycielski"] (SuperNOWA)
Tłumaczenia: -

W odróżnieniu od „Wiru pamięci” – pierwszej części trylogii o państwie-wyspie Apostezjon, „Rozpad połowiczny” przedstawia nam innych bohaterów: Długiego, Jorgena Stove`a, Claire Krotosky i profesora Nemeczka. Akcja powieści osadzona została w Ośrodku Resocjalizacji, którego zadanie jest przywrócenie społecznych odszczepieńców (czytaj: wrogów państwa) normalnemu światu. Każdy z bohaterów, mimo że pochodzący z różnych obszarów społecznych, przejść musi pewną drogę rozwoju nacechowaną poszukiwaniem swojej własnej roli wśród ludzi ich otaczających, zarówno jako społeczności, jak i odrębnych jednostek. Totalitaryzm ukazany przez Wnuka-Lipińskiego jest tak samo przekonujący, co i w dwu pozostałych częściach tryptyku. Książka zdobyła nagrodę im. J. A. Zajdla w roku 1988. Ciekawostką jest, że Wnuk-Lipiński opublikował rozprawę naukową pod tym samym tytułem: „Rozpad połowiczny. Szkice z socjologii transformacji ustrojowej” (Instytut Studiów Politycznych PAN, 1991).

Recenzje książki:

  • Skąd się bierze dobro? / Rafał A. Ziemkiewicz.- [w:] Fantastyka, 1989, nr 7, s. 60
  • Trylogia socjologiczna / Dorota Malinowska.- [w:] Fantastyka, 1988, nr 6, s. 53-54

Wir pamięci / Edmund Wnuk-Lipiński

wir_pamieciWarszawa: Czytelnik, 1979,- s. 212.- [Seria z Kosmonautą]

Informacje dodatkowe
nakład: ?, projekt okładki: Brykczyński Władysław
Inne wydania: 1988 (Katowice: KAW); 2000 [jako trylogia "Wir pamięci. Rozpad połowiczny. Mord założycielski"] (SuperNOWA)
Tłumaczenia: -

Byłby to dobry materiał na scenariusz do filmu sensacyjno-gangsterskiego, którego akcja osadzona jest w świecie przyszłości. Dużo tu zwrotów akcji, bohaterowie i charakter ich w powieści jest wyrazisty, konkretny, będący bazą dla naszego osobistego odbioru fabuły. „Wir pamięci” jest pierwszą częścią trylogii Edmunda Wnuka-Lipińskiego, której akcja rozgrywa się na bliżej nieokreślonej w przestrzeni Wyspie nazwanej przez jej mieszkańców Apostezjonem. Obok tekstów Zajdla czy Parowskiego – to kolejny przykład na dobrą prozę z gatunku political-fiction powojennej Polski (zresztą, biorąc pod uwagę wymowę tego rodzaju literatury, Apostezjon byłby świetną metaforą sytuacji w naszym kraju w ówczesnym okresie). Głównym bohaterem jest Albert Wanderson, członek Zespołu Ekspertów, który zostaje zeń wyrzucony i poddany zabiegowi usunięcia tożsamości po tym, jak odważył się na wygłoszenie poglądów stojących w opozycji do polityki Ekspertów. Była dziewczyna Wandersona (teraz Iry Dogowa) o imieniu Matilda, wedle pozostawionych przez Alberta informacji znajduje w banku zdeponowany przezeń list mający wyjaśnić całą intrygę. Książka jest mocno nasycona atrybutami dobrej sensacji: są tu pościgi i podstępy, a wspomniana intryga miesza się z zacietrzewieniem rządzących. Świat przedstawiony przez Lipińskiego stroni od detali, które mogłyby przybliżyć nam codzienność świata przyszłości, może poza kilkoma fragmentami owej rzeczywistości, takimi jak np. specjalne automaty wydające orzeźwiające pastylki i napoje, czy też nazewnictwo przedmiotów codziennego użytku. Jak na metaforę istniejącego świata przystało mamy też grupy społeczne uznawane za pewien rodzaj subkultury. W „Wirze pamięci” są nią temporyści – ludzie ubierający się jak ich przodkowie i jedzący tylko naturalną żywność; taki rodzaj obyczajowych buntowników prezentujących pewien rodzaj zwalczanego przez społeczeństwo anachronizmu. Wydaje się, iż pomimo zakończenia całej historii, które wnosi wiele jaśniejszych obszarów na zaciemnianym dotychczas przez intrygi polu akcji, to sam jej rozwój oraz rzeczywistość będąca dla niej niezbędną podstawą przekazuje nam najwięcej: sprawnie skonstruowaną fabułę oraz mniej wiodące, ale chyba istotniejsze dla owego przekazu problemy w postaci próby przeciwstawienia się obłudnemu systemowi władzy.

Recenzje książki:

  • Trylogia socjologiczna / Dorota Malinowska.- [w:] Fantastyka, 1988, nr 6, s. 53-54
Książki wg autorów
Wyszukiwarka
Liczba tłumaczeń:
Ilość pojedynczych przekładów na inne języki według krajów:

au Australia: książki - 1; opow. - 0
at Austria: książki - 1; opow. - 3
by Białoruś: książki - 1; opow. - 1
bg Bułgaria: książki - 4; opow. - 12
hr Chorwacja: książki - 2; opow. - 0
cz Czechy: książki - 18; opow. - 134
dk Dania: książki - 1; opow. - 0
fi Finlandia: książki - 5; opow. - 1
fr Francja: książki - 13; opow. - 5
gr Grecja: książki - 1; opow. - 0
es Hiszpania: książki - 13; opow. - 0
nl Holandia: książki - 3; opow. - 0
jp Japonia: książki - 9; opow. - 2
yu Jugosławia: książki - 0; opow. - 1
lt Litwa: książki - 2; opow. - 2
lv Łotwa: książki - 1; opow. - 2
de Niemcy: książki - 105; opow. - 173
no Norwegia: książki - 1; opow. - 0
pt Portugalia: książki - 2; opow. - 0
ru Rosja: książki - 46; opow. - 235
ro Rumunia: książki - 4; opow. - 0
rs Serbia: książki -2; opow. - 0
sk Słowacja: książki -3; opow. - 11
ch Szwajcaria: książki - 2; opow. - 1
se Szwecja: książki - 3; opow. - 1
ua Ukraina: książki - 6; opow. - 1
us USA: książki - 16; opow. - 20
hu Węgry: książki - 10; opow. - 120
gb Wlk. Brytania: książki - 9; opow. - 15
it Włochy: książki - 7; opow. - 1

esp esperanto: książki - 0; opow. - 3

Copyright © 2009-2012 by "Wróble Galaktyki" Wszystkie prawa zastrzeżone.